ADALETLE YÖNETİLMEK İSTİYORSAK, ÖNCE KUR'AN İLE BULUŞMALIYIZ. BÖYLECE EHİL İNSANLARI SEÇEBİLİRİZ.
Bu makalemde sizlere, Allah’ın Kur’an’da çok önemle bizleri uyardığı bir konuyu hatırlatmak istiyorum ADALET ve YÖNETİM. Kur'an İslam'ın temel direği ve mülkün temeli olan adalet kavramını, doğrudan emreden en temel ayet Nahl Suresi 90. ayettir. Cuma hutbelerinde de sıkça okunan bu ayet, adaletin dinin özü olduğunu açıkça ortaya koyar: "ŞÜPHESİZ ALLAH, ADALETİ, İYİLİK YAPMAYI, YAKINLARA YARDIM ETMEYİ EMREDER; HAYÂSIZLIĞI, FENALIĞI VE AZGINLIĞI DA YASAKLAR. O, DÜŞÜNÜP TUTASINIZ DİYE SİZE ÖĞÜT VERİYOR." (Nahl 90. Ayet)
Gelin bu konuda Allah Kur’an’da neler söylüyor ve bizleri nasıl uyarıyor ona bakalım. Ama önce şunu hatırlatmak isterim, Allah bizlerin yöneticilerimizi seçerken bakın nasıl yöneticiler seçmemizi özellikle istiyor, çünkü adalet istiyorsak, bu ayetinde gereğini yerine getirmeliyiz, getirmediysek, BOŞUNA ADALET BEKLEMEYELİM. Çünkü ne ekersek onu biçeriz, ekmediğimiz bir şeyi de isteme hakkımız yoktur.
Nisa 58: ALLAH, SİZE, EMANETLERİ MUTLAKA EHLİNE VERMENİZİ VE İNSANLAR ARASINDA HÜKMETTİĞİNİZ ZAMAN ADALETLE HÜKMETMENİZİ EMREDİYOR. DOĞRUSU ALLAH, BUNUNLA SİZE NE GÜZEL ÖĞÜT VERİYOR! ŞÜPHESİZ Kİ ALLAH, HAKKIYLA İŞİTENDİR, HAKKIYLA GÖRENDİR. (Diyanet meali)
Rabbimiz biz kullarını çok önemli bir konuda uyarıyor ve bir öğüt veriyor. Sizleri yönetecek liderlerinizi, yöneticilerinizi mutlaka EHİL YANİ İŞİNİ BİLEN, EĞİTİMLİ İNSANLARDAN SEÇİN diyor. Bu ayete lütfen dikkat, bizler bu uyarıyı dikkate alıp, bizleri yönetecek olanları İŞİNİN EHLİ insanlardan mı seçiyoruz, yoksa bu kriteri hiç dikkate almadan, bu insan çok dindar Müslüman öyle görünüyor diyerek mi seçiyoruz? Hatırlatırım Allah bu konuda da bizleri uyarıyor ve İsra 84. Ayetinde ne diyordu; "Herkes kendi mizaç ve karakterine göre iş yapar. RABBİNİZ KİMİN EN DOĞRU YOLDA OLDUĞUNU EN İYİ BİLENDİR." Ne yazık ki bizler görünüşe bakarak, kimin en doğru yolda gittiğini anlamaya çalıştığımız için, bu konuda çok hatalar yapıyoruz. Halbuki bizler hiç kimsenin imanını, inancını ölçme ve değerlendirme yetkisine sahip değiliz, Rabbimiz bu konuda birçok ayetinde bizleri uyarıp ikaz etmiştir. Yakın geçmişte hocaefendi dedikleri şahsın, nasıl vatanına ve ona inananlara ihanet ettiğinin örneğini gördük, peki ders aldık mı? Gelelim Kur’an’ın, adalet konusunda bizlere yaptığı uyarılara. Kur'an adaletin önemini, yöneticilerin sorumluluklarını ve şahitlikte dürüstlüğü vurgulayan birçok ayetiyle Allah bizleri uyarır. Bazı ayetleri hatırlayalım.
“ARALARINDA HÜKÜM VERİLECEK OLURSA ADALETLE HÜKMEDİLMESİ İSTENİR, ÇÜNKÜ ALLAH ADİL DAVRANANLARI SEVER.” (Maide 42)
“EY İMAN EDENLER! ALLAH İÇİN HAKKI AYAKTA TUTAN, ADALETLE ŞAHİTLİK EDEN KİMSELER OLUN. BİR TOPLULUĞA DUYDUĞUNUZ KİN, SİZİ ADALETTEN SAPMAYA SEVK ETMESİN. ADİL OLUN; BU, TAKVAYA DAHA YAKINDIR.” (Maide 8)
"EY İMAN EDENLER! KENDİNİZİN, ANA BABANIZIN VE YAKINLARINIZIN ALEYHİNE DE OLSA, ALLAH İÇİN ŞAHİTLİK YAPARAK ADALETİ TİTİZLİKLE AYAKTA TUTAN KİMSELER OLUN. (ŞAHİTLİK ETTİĞİNİZ KİŞİLER) ZENGİN DE OLSALAR FAKİR DE OLSALAR ALLAH ONLARA DAHA YAKINDIR." (Nisa 135)
“DE Kİ: “RABBİM ADALETLİ OLMAYI EMRETTİ. HER SECDE YERİNDE YÜZLERİNİZİ (O’NA) DOĞRULTUN. DİNİ ALLAH’A HAS KILARAK O’NA İBADET EDİN. SİZİ BAŞLANGIÇTA YARATTIĞI GİBİ (YİNE O’NA) DÖNECEKSİNİZ.” (Araf 29)
Bu ve benzeri ayetleri okuduğumuzda, Allah’a kulluk görevimizi ibadetlerimizi yapmadan önce, demek ki ADALETİ SAVUNAN VE HAYATINA GEÇİREN bir insan olmamız, Allah’ın biz kullarından istediği öncelikli bir konu olduğu anlaşılıyor. Hatırlayınız Hz. Muhammed kitap ehline tabi değildi ama gerçeklerin arayışında, çevresinde ADALETİ SAVUNAN, YARDIMSEVER, GÜVENİLİR bir insan olduğu için Allah, O’nu güven Elçisi olarak seçmişti. Ne dersiniz bizleri yönetecek olanları seçerken, Allah’ın ikaz ve uyarıları ışığında, GÖREVİNDE BAŞARILI OLACAK EĞİL, ADALETLİ İNSANLARI MI YÖNETİCİ OLARAK SEÇİYORUZ? Bu kritere uymayan bir yönetici seçiyorsak, hiç şikâyet etmeyelim çünkü kendi ellerimizle kendimizi cezalandırmış oluyoruz, neden biliyor musunuz ALLAH’IN UYARILARINI İKAZLARINI DİNLEMEDİĞİMİZ İÇİN.
Bizler her konuda bu seçimi yapmalıyız. Seçtiğimiz EHİL yönetici ise, oda çevresindeki ona yardım edecek yöneticileri de EHİL İNSANLARDAN SEÇECEKTİR. Böyle olunca da Allah’ın Kur’an’da emrettiği ADALETLİ, HUZURLU, RAHAT bir yaşam sürmemiz kaçınılmaz olacaktır. Yok eğer, seçeceğimiz yöneticileri İŞİNDE EHİL OLMAYAN KİŞİLERİ SEÇTİYSEK, ODA YANINA ALDIĞI YARDIMCILARI DA EHİL OLMAYAN, KENDİ ÇIKARLARI İÇİN ÇALIŞAN KİŞİLERİ SEÇECEKTİR. Bu konu üzerinde biraz daha durmak istiyorum.
Liyakat ve Ehliyet çok önemlidir. Kişilerin sadece özgeçmişlerine veya diplomalarına, ait oldukları gurup ya da cemaatlerine göre değil, İŞİ YAPABİLME KABİLİYETLERİNE, BAŞARILARINA VE GEÇMİŞ PERFORMANSLARINA BAKILARAK ATAMA YAPILMALIDIR. Çağdaş yönetim anlayışında en önemli ölçüt üretilen somut sonuçlar ve yaratılan yeni değerlerdir. Göreve getirilecek kişiler karmaşık PROBLEMLERİ ÇÖZEBİLMELİ VE YENİLİKÇİ DÜŞÜNEBİLMELİDİR. Görev dağılımı ve atamalarda kayırmacılığın önüne geçmek için net kriterler belirlenmeli, süreçler açık ve şeffaf olmalıdır. Atanan kişilere sadece sorumluluk verilmemeli; görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli yetki, kaynak ve alan da tanınmalıdır. BU DERLER GÖZ ARDI ELİYORSA O TOPLUMDA NE ADALET, NEDE HUZUR ASLA SAĞLANAMAZ.
Kur’an, devleti yönetecek Ehil insanlarında tek başına karar vermelerini yasaklamış ve mutlaka çevresindeki diğer ehil kişilere danışarak, farklı düşüncelerin tartışarak en doğruyu bulunmasını şart koşmuştur. Bir başka şekilde söylemek gerekirse, Kur’an YÖNETİMDE VE KARAR VERMEDE TEK ADAM YÖNETİMİNİ UYGUN GÖRMEZ. Ayeti ve uyarıyı hatırlayalım. Bakın Allah seçilen yöneticinin nasıl kararlar vermesini istiyor. Şura suresi 38. Ayetinde gerçek iman edenlerin, İŞLERİNİ YAPARKEN BİRBİRLERİNE DANIŞARAK YAPIN, diyerek tek başına karar vermenin hatalı olabileceğine işaret ediyor. Ali İmran 159. ayetinde de Allah, özellikle Resulüne hitaben aynı uyarıyı yapıyor ve BİR İŞTE KARAR VERECEĞİN ZAMAN, BU İŞİN EHLİ OLAN KİŞİLEREDE DANIŞ ONLARIN FİKRİNİDE AL diyerek, Allah’ın Resulünün bile gerektiğinde toplumu ilgilendiren konularda, mutlaka danışarak en doğru kararın bulunmasını istiyor. Hatırlatmak isterim bu konular dini konular değil, devleti yönetirken alınacak konular hakkındadır. Çünkü din Allah’ın dinidir gereken hükmü kanunu da yalnız Allah verir. Hiç kimseye danışılmaz. NE DERSİNİZ GÜNÜMÜZDE BİZLERİ YÖNETENLER, ALLAH’IN BU HÜKÜMLERİNE UYARILARINA UYUYORLAR MI? Hepimiz layık olduğumuzu buluruz. Yönetim konusunda bir şikâyetimiz varsa en büyük sorumlu, onları seçenindir. Suçlu arıyorsak, önce kendimizde aramalıyız.
Dilerim bizleri yönetenleri EHİL insanlardan seçeriz ve onlarda bizleri ADALETLE yönetir. Allah cümlemizin yardımcısı olsun ve Kur’an ile gönül gözlerimizi açsın inşallah.
Saygılarımla
Haluk GÜMÜŞTABAK
https://kuranadavet1.wordpress.com/
https://twitter.com/KURANA_DAVET
http://www.hakyolkuran.com/
https://www.facebook.com/Kuranadavet1/
https://hakyolkuran1.blogspot.com/