KUR'AN'I HERKES ANLAYAMAZ DİYENLER, TOPLUMU ALLAH İLE ALDATMAYA ÇALIŞANLARDIR. BU TUZAĞA DÜŞMEYELİM.
Geleneksel İslam anlayışında, bizlerin sorumlu olduğu ayetleri herkesin anlayamayacağını, onu ancak ilim tahsil etmiş veli, âlim kişilerin anlayacağı sıklıkla ifade edilir ve İslam’ı doğru yaşayabilmemiz için ilk kaynak olarak Kur’an’a değil, âlim veli ilan ettikleri kişilerin kitaplarına yönlendiriliriz. Halbuki Allah bizlerin, Kur'an'ın ipine sıkı sıkı sarılmamızı emretmiyor muydu? Aklı başında Kur'an'ı her okuyan, sorumlu tutulduğu dinin anası, temeli olan muhkem ayetleri anlayamayacak olsa, böylemi söylerdi Rabbimiz? Sizce bu akla mantığa ve Kur’an’a uyuyor mu gelin birlikte Allah’ın bizleri sorumlu tutacağına hükmettiği Kur’an’a bakalım.
KUR'AN'I HERKESİN ANLAYAMAYACAĞINI VE ONU YALNIZCA BELİRLİ BİR ZÜMRENİN ANLAYABİLECEĞİNİ SAVUNMAK, KUR'AN'IN KENDİ İFADELERİ VE EVRENSEL MESAJIYLA ÇELİŞİR, ÖNCE BU GERÇEĞİ ASLA UNUTMAYALIM. İslam dininde bireysel sorumluluk temeldir ve akıl sahibi her insan, kendisine hitap eden ilahi mesajı anlayıp uygulamakla yükümlüdür, yani Allah’ın farz emridir. İslam düşüncesinde zaman zaman gündeme gelen, en temel sorulardan biri şudur: "Kur'an'ı sıradan insanlar anlayabilir mi, yoksa onu yalnızca özel yeteneklere sahip seçkin bir zümre (veliler, âlimler vb.) mi kavrayabilir?" Bu soru, doğrudan insanın yaratılış amacı, özgür iradesi ve ahiret sorumluluğu ile ilgilidir. KUR'AN'IN KENDİ BÜTÜNLÜĞÜNE BAKILDIĞINDA, BU SORUNUN CEVABI SON DERECE NET VE TARTIŞMAYA YER BIRAKMAYACAK KADAR AÇIKTIR. Bu gerçekle Müslüman toplumları buluşmaması için, Kur’an’a atılan açık bir iftiradır, önce bunu söylemek isterim.
Allah dinin temeli aslı yani sorumlu olduğumuz ayetlerin tamamının, MUHKEM yani apaçık olduğunu söylüyor. Kur'an kendi ayetlerini iki temel gruba ayırır: Muhkem ve Müteşabih. Âli İmran Suresi'nin 7. ayetinde belirtildiği üzere, kitabın anası ve temeli olan ayetler "MUHKEM"DİR. Muhkem; anlamı açık, net, yoruma ihtiyaç duymayacak kadar kesin ve herkes tarafından doğrudan kavranabilen hükümler demektir ve bizleri de Allah bu ayetlerden sorumlu tutacağına hükmetmiştir. İnancın esasları, ibadetlerin temel çerçevesi, helaller, haramlar ve ahlaki ilkeler bu muhkem ayetlerle belirlenmiştir. Dinin ana omurgasını oluşturan bu hükümlerin gizemli veya anlaşılmaz olması düşünülemez. Hatta Allah’ın sorumlu tuttuğu örneğin namaz, oruç, zekât, hac gibi ayetlerin nasıl yerine getirileceği Kur’an’da yok demek, Allah’a inanmamak güvenmemekle aynıdır. Ne yazık ki mezheplerin bu ve benzeri birçok ibadete yaptığı ilaveleri Kur’an’da göremediklerinde, bakın şunlar ya da bunlar var mı Kur’an’da demek ki her bilgi detaylı olmuyormuş diyerek ALLAH’A GÜVENMEMİZ GEREKİRKEN, KENDİMİZE GÜVENECEK BAŞKA KAYNAKLAR YA DA KİŞİLER ARIYORUZ. Halbuki Kur'an'da olmayan bir detaydan Allah sorumlu tutmaz dememiz gerekmez mi? Onun içinde dualarımız ne yazık ki karşılık bulmuyor.
Bildiğiniz gibi Allah, Zuhruf 44. Ayetinde, SİZLERİ KUR’AN’DAN SORUMLU TUTUYORUM HÜKMÜNÜ VERMİŞTİR. Eğer Allah’ın düşün aklını kullan emrini yerine getirmiş olsaydık, şöyle bir soru sormamız gerekmez miydi, Kur’an’ı yeterli görmeyenlere; Anlamadığım kitaptan, nasıl sorumlu olurum, diye neden sormuyoruz? Sorgulama ve düşünme yeteneğimizi ne yazık ki kullanmadığımız için, Allah’ın dinine şirk koşarak iman ettiğimizin farkında olamıyoruz. İLAHİ ADALETİN EN TEMEL İLKESİ, İNSANIN ANCAK GÜCÜNÜN YETTİĞİ VE BİLDİĞİ ŞEYLERDEN SORUMLU TUTULMASIDIR. Ne yazık ki bu gerçeğin hala farkında değiliz. Eğer Kur'an, sıradan bir insanın okuyup anlayamayacağı kadar kapalı bir kitap olsaydı, o insanın bu kitaba uymakla yükümlü tutulması, adalet ilkesiyle bağdaşmazdı.
Kur'an, pek çok ayetinde kendisini MÜBÎN YANİ APAÇIK VE AÇIKLAYICI OLARAK TANIMLAR. Kamer Suresi'nde dört kez tekrarlanan "ANDOLSUN BİZ KUR'AN'I ÖĞÜT ALINSIN DİYE KOLAYLAŞTIRDIK. ÖĞÜT ALAN YOK MUDUR?" ayeti, bu kitabın insan zihnine ve fıtratına uygun şekilde indirildiğinin en güçlü kanıtıdır. Allah, kullarına çözemeyecekleri bir bilmece değil, hayatlarını aydınlatacak bir rehber göndermiştir.
"Kur'an'ı herkes anlayabilir" demek, her okuyanın derin fıkhi çıkarımlar yapabileceği veya ayetlerin tüm bilimsel ve edebi inceliklerine vakıf olabileceği anlamına gelmez. Burada iki kavramı birbirinden ayırmak gerekir. Hidayet ve Sorumluluk Boyutuna bakalım. Bir insanın Allah'a nasıl inanacağını, nasıl ibadet edeceğini, dürüst, adil ve merhametli bir insan olmanın yollarını öğrenmesi için aracıya ihtiyacı yoktur. Yani Allah’ın bizlerin bireysel olarak bizzat sorumlu olduğumuz hükümleri, dikkatle düşünerek okuyan her insan anlar. ÇÜNKÜ ANLAYAMAYACAĞIMIZ HİÇBİR ŞEYDEN SORUMLU OLAMAYIZ. Bu mesajlar herkes için apaçıktır. Hatırlatırım bunu Allah Kur’an’da söylüyor. İhtisas ve derinlik boyutuna gelince. Ayetlerin tarihsel arka planı veya kişisel sorumlulukların dışındaki detaylı konular, örneğin yargı elbette araştırmacıların, eğitimli kişilerin konusudur her Müslüman bilmeyebilir. Zaten bu konular kişisel sorumluluğa girmez, yönetimi ilgilendiren konulardır.
Dolayısıyla, "BEN KUR'AN'I HİÇ ANLAYAMAM, ONU SADECE VELİLER ANLAR" yaklaşımı, bireyi kendi aklını kullanmaktan alıkoyan ve sorumluluktan kaçmaya zemin hazırlayan, yanlış bir tutumdur. Veli olmak, Kur'an'ın gizli şifrelerini çözmek değil; Kur'an'ın apaçık emirlerini hayatına en güzel şekilde yansıtarak Allah'ın dostluğunu kazanmaktır. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. KUR'AN, İNSANLIĞA GÖNDERİLMİŞ EVRENSEL BİR HAYAT KILAVUZUDUR. "AKLINIZI KULLANMAZ MISINIZ?", "DÜŞÜNMEZ MİSİNİZ?" diyerek muhatabını sürekli tefekküre davet eden bir kitabın, anlaşılmaz olduğunu iddia etmek, onun gönderiliş amacını görmezden gelmek, SORUMLULUKTAN KAÇMAKTIR. Her mümin, kendi sorumluluk alanını belirleyen muhkem ayetleri okuyup anlamakla, hayatına rehber edinmekle ve aklını bu doğrultuda işletmekle mükelleftir. Düşünen aklını kullanan Müslümanı, hiç kimse Allah ile aldatamaz.
Dilerim Kur'an gerçekleri ile buluşma çabasında olan, böylece Allah ile aldatılmayan, Allah'ın azınlık halis kulları arasına oluruz.
"SANA KİTAB’I İNDİREN O’DUR. ONUN (KUR’AN’IN) BAZI AYETLERİ MUHKEMDİR Kİ, BUNLAR KİTAB’IN ESASIDIR (ANASIDIR). DİĞERLERİ İSE MÜTEŞABİHTİR. KALPLERİNDE EĞRİLİK OLANLAR, FİTNE ÇIKARMAK VE ONU TEVİL ETMEK İÇİN ONDAKİ MÜTEŞABİH AYETLERİN PEŞİNE DÜŞERLER..." (Âli İmran Suresi, 7)
"ALLAH, BİR KİMSEYİ ANCAK GÜCÜNÜN YETTİĞİ ŞEYLE YÜKÜMLÜ KILAR." (Bakara Suresi, 286)
“ANDOLSUN BİZ, KUR’AN’I DÜŞÜNÜP ÖĞÜT ALMAK İÇİN KOLAYLAŞTIRDIK. VAR MI DÜŞÜNÜP ÖĞÜT ALAN?" (Kamer Suresi, 17, 22, 32, 40)”
"BU (KUR’AN), KENDİSİYLE UYARILSINLAR, ALLAH’IN ANCAK TEK İLAH OLDUĞUNU BİLSİNLER VE AKIL SAHİPLERİ DÜŞÜNÜP ÖĞÜT ALSINLAR DİYE İNSANLARA GÖNDERİLMİŞ BİR TEBLİĞDİR." (İbrahim Suresi, 52)
Saygılarımla
Haluk GÜMÜŞTABAK
https://kuranadavet1.wordpress.com/
https://twitter.com/KURANA_DAVET
http://www.hakyolkuran.com/
https://www.facebook.com/Kuranadavet1/
https://hakyolkuran1.blogspot.com/