Bu makalemde sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim ayet, Bakara suresi 151. Ayet olacak. Bu ayeti eğer bizler Kur’an bütünlüğünde anlamaya çalışmazsak, bizlere anlatılan onca batıl ve hurafenin de etkisinde kalarak, Allah’ın bizlerden izlememiz gereken yolun takipçisi olamayacağımız gibi, Allah ile aldatanların tuzağına rahatlıkla düşeriz. Önce ayeti yazalım, daha sonra Kur’an merkezli birlikte düşünelim. Bir arkadaşım bu ayet konusunda bakın bana nasıl bir soru sormuş. “BAKARA 151. BİLMEDİĞİMİZ ŞEYLERİ KİMDEN ÖĞRENECEĞİZ?” KUR’AN’DA OLMAYAN ŞEYLERİ.”
Bakara 151: NİTEKİM SİZE KENDİ İÇİNİZDEN, AYETLERİMİZİ [TİLAVET] EDEN (OKUYUP AKTARAN), SİZİ (KÖTÜLÜKLERDEN) ARINDIRAN, SİZE KİTABI VE [HİKMET]İ (DOĞRU HÜKÜM VERME YETENEĞİNİ) BİLDİREN, BİLMEDİKLERİNİZİ SİZE ÖĞRETEN BİR ELÇİ GÖNDERDİK. (Mehmet Okuyan)
Konumuza geçmeden önce, arkadaşımızın sorusuna kısaca cevap vermek isterim. Bizler eğer Kur’an ile gerçek bir bağ kurup onun ipine sarılmayıp, rivayetlerin etkisiyle İslam’ı yaşarsak bu ve benzeri soruları çok fazla sorup, kendi inançlarımız doğrultusunda cevap alamadığımızda, KUR’AN’A DEĞİL RİVAYET KAYNAKLARA BAKAR, ONLARI DİNİN ASLİ UNSURU YAPARIZ. Çünkü bizlere öğretilenleri Kur’an’da bulamadığımızda, Kur’an’ı yetersiz kaynak olarak görürüz. Böyle yaptığımız içinde sonuç ortada. Bu kardeşimize vereceğimiz tekbir cevap var. Allah sizleri Kur’an’dan sorumlu tutuyorum, yalnız Kur’an’ın ipine sarılın, biz kitapta hiç bir eksik bırakmadık, yemin olsun ki kolaylaştırdık nice örneklerle açıkladık diyorsa, KUR’AN’DA OLMAYAN BAHSEDİLMEYEN AÇIKLANMAYAN HİÇ BİR BİLGİDEN, DETAYDAN SORUMLU DEĞİLİZ DEMEKTİR. Tersini söylemek ve inanmak Kur’an adaletine, öğretisine tamamen ters düşer.
Bakara suresi 151. Ayete gelince. Bu ayete Kur’an’ın diğer ayetlerinden faydalanarak baktığımızda, vahyin insan hayatındaki dönüştürücü gücünü ve Elçilik kurumunun temel işlevleri konusunda bilgi verdiğini açıkça görürüz. Bu ayet, Hz. İbrahim'in Bakara 129'daki duasının kabul edilişinin bir ilanıdır VE İSLAM'IN EĞİTİM, AHLAK VE BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL TAŞLARINI BİZLERE SUNAR. Bakara 151. Ayetin "KENDİ İÇİNİZDEN" vurgusu, gönderilen elçinin melek veya insanüstü bir varlık değil, toplumun dilini konuşan ve o toplumun sorunlarını bilen bir insan olduğunu gösterir. Kur'an, bu durumu Ahzab 21'de "EN GÜZEL ÖRNEK" olarak tanımlar.
Vahiy, gökten inen soyut yani akıl, duygu yoluyla kavranabilen bir metin olmanın ötesinde, insanın yaşadığı gerçekliğin tam ortasına, yaşanabilen bir rehber olarak indirilmiştir. ELÇİNİN TOPLUMUN İÇİNDEN SEÇİLMESİ, İLAHİ MESAJIN EKSİKSİZ VE İLAVESİZ YAŞANABİLİR VE UYGULANABİLİR OLDUĞUNUN EN BÜYÜK KANITIDIR. Kur'an'da "OKUMAK", sadece kelimeleri seslendirmek değil, bir metni anlamıyla birlikte okumak aktarmak ve onun izinden gitmek anlamında kullanılmıştır. Anlaşılmayan bir kitabı okumamızı Allah, sizce bizlerden ister mi?
Resul yani Elçinin asıl görevi, ALLAH'IN AYETLERİNİ HİÇBİR EKLEME VEYA ÇIKARMA YAPMADAN İNSANLARA ULAŞTIRMAKTIR. Bu durum, dinin kaynağının yalnızca vahiy olduğunu ve her türlü dini bilginin Kur'an'a arz edilmesi gerektiğini açıkça ortaya koyar. Bizlere düşen bu ayetlerin hükmüne ters düşen hiçbir söze/hadise inanmamak olmalıdır. Kur’an’ın zihinsel ve ahlaki arınma konusu çok önemlidir. "Tezkiye", İNSANIN HEM İNANÇ DÜNYASINDAKİ ŞİRK VE HURAFELERDEN HEM DE DAVRANIŞLARINDAKİ KÖTÜLÜKLERDEN TEMİZLENİP ARINARAK OLGUNLAŞMASIDIR. Şems Suresi 9. ayette kurtuluşun, NEFSİNİ ARINDIRANLARA ait olduğu özellikle belirtilir. Kur'an'a göre salt bilgi tek başına yeterli değildir. Ayetlerin okunmasının hemen ardından "ARINMA" gelmesi, vahyin insan karakterini ve toplumsal ahlakı dönüştürme yani HAYATA GEÇİRME amacını vurgular.
Kitabı yani Kur’an’ı öğrenme konusuna gelince. Kitap ilahi yasaların, ilkelerin ve dünya görüşünün yazılı kaynağı olan Kur'an'dır. Elçi, ayetlerin sadece lafzını değil, bütüncül sistematiğini ve hayatla kurduğu bağı ayetler ışığında gösterir. Allah özellikle Elçisini bizlere örnek göstermiştir. Öğreğin Allah, neden kitap ehlinden değil de onlara tabi olmayan, ÜMMİ toplumdan bir Elçi göndermiştir, işte bunun nedenini çok iyi anlamalıyız. Kur'an bütünlüğünde baktığımızda HİKMET, ayetlerin arka planındaki temel amaçları kavrama, olaylar arasında doğru neden-sonuç ilişkisi kurma ve isabetli hüküm verme yeteneğidir, bunu da Kur'an verir. Bakara 269'da hikmetin "ÇOK BÜYÜK BİR HAYIR" olduğu ifade edilir. Allah bunu kullarından, hak edene hikmetini vereceğini söyler. Buradan da anlıyoruz ki, bizler bizzat kendi çabamızla ve Allah’ın bizlere verdiği hikmet ile Kur’an’ı yine Kur’an’dan istifade ederek düşünüp, aklımızı kullanarak anlamamız gerekir. Bu çaba bizlerin imtihanı gereğidir.
Ayette, bilmediklerinizi öğretmesi konusuna gelince. Bu ifade, VAHİY OLMADAN insan aklının tek başına ulaşamayacağı gaybi gerçekleri, varoluşun amacını ve evrensel ahlak ilkelerini Kur’an’dan öğrenmemiz gerektiği vurgusunu yapar. VAHİY, ÖZELLİKLE İNSAN AKLINI DEVRE DIŞI BIRAKMAZ, AKSİNE ONA BİLMEDİĞİ UFUKLARI AÇARAK REHBERLİK EDER. Cemaat ve tarikatların, AKILLA İSLAM YAŞANMAZ DEMELERİNİN NEDENİ, ANLATTIKLARININ AKLA KUR'AN'A HİÇ UYMADIKLARINDADIR. Bakın bu ayet özellikle bizlerin bilmediklerimizi öğretenin, Resulü aracılığıyla bizzat Kur’an olduğunu açıkça bildiriyor. Bakara suresi 129. Ayette bu konuya örnek verir. Hz. İbrahim ve Hz. İsmail'in Kâbe’yi inşa ederken, yaptıkları duada aynı dört görevin tilavet yani vahyi okumak ve tabi olmak, kitap, hikmet, tezkiye yani arınıp temizlenme talep edilmesi örneği verilir. “SOYUMUZDAN, ONLARA SENİN ÂYETLERİNİ OKUYACAK, KİTABI VE HİKMETİ ÖĞRETECEK, ONLARI ARINDIRACAK BİR ELÇİ ÇIKAR RABBİMİZ! ÇÜNKÜ YALNIZ SENSİN KUDRET VE HİKMET SAHİBİ.” Bu ayetten de anlıyoruz ki, bizlere bilmediklerimizi öğretecek, bizleri aydınlatıp temizleyecek, RESULÜNÜN BİZLERE TEBLİĞ ETTİĞİ YALNIZ KUR’AN’MIŞ. Onun adına bizlere rivayet yolla ulaşan ve doğruluğundan asla emin olamayacağımız hadisler değil. Çünkü Allah’ın Resulü ümmiydi daha önce kitap ehline tabi olmadığı için, ne öğrendiyse Kur’an’dan öğrendi ve ümmetine Kur’an bilgilerini tebliğ ederek, bilmediklerimizi öğrenmemizi sağladı. Hidayeti ve arınmayı beşeri kaynaklarda arayanlar, Allah’ın asla doğru yolunu bulamazlar, lütfen bu gerçeğin artık farkında olalım. Ali İmran 164 ve Cuma suresi 2. Ayetlerde bu uyarıları görebiliyoruz.
Kur'an'da kelimelerin dizilişi tesadüfi değildir. Bakara 151'deki dört aşamalı süreç yani DOĞRU BİLGİYE ERİŞİM OKUMA, ARINMAK, HİKMET, BİLMEDİKLERİNİ KUR’AN’DAN ÖĞRENME UFKUMUZU AÇMA. İnsanın inşası için kusursuz bir eğitim ve izlenecek yolunu bizlere apaçık sunar ve bizlerin YALNIZ KUR’AN’IN İPİNE SARILMAMIZI EMREDER. Eğer bizler bu kaynaklara erişmeden, kendimize farklı kaynaklar arıyorsak, Allah’ın dini İslam’ı doğru yaşamamız ve anlamamız asla mümkün olamayacağı gibi, hatalı yanlış yolda gittiğimizin de, hiçbir zaman farkında olamayız.
Kendimizi Kur’an ile arındıramadıysak, doğru bilgiye asla erişemeyiz. Beşeri bilgileri okuduğumuzda kendimizi asla arındıramayız. Bu yolu izlediğimiz içinde Allah’ın katındaki gerçekleri yani bilmemiz imkânsız olan bilgilere de ulaşamayız. Sanırım biz Müslümanların, Allah’ın sakın dinde bölünenler gibi olmayın hükmüne kukalarımızı tıkadığımız için, HAK OLAN GERÇEKLERLE BULUŞAMADIĞIMIZIN NEDENLERİNİ ANLAMIŞSINIZDIR. Dilerim batıldan ve hurafeden uzak, Allah’ın ipine sarılan ve Kur’an gerçekleri ile buluşup ARINAN, Allah’ın halis kulları arasında oluruz.
Saygılarımla
Haluk GÜMÜŞTABAK
https://kuranadavet1.wordpress.com/
https://twitter.com/KURANA_DAVET
http://www.hakyolkuran.com/
https://www.facebook.com/Kuranadavet1/
https://hakyolkuran1.blogspot.com/